Melatonina w trosce o spokojny sen

Prawidłowy sen jest niezwykle ważny dla zdrowia i dobrego samopoczucia człowieka. Umożliwia regenerację sił, oszczędność energii ze względu na spadek temperatury ciała, nabywanie dystansu do stanów emocjonalnych, a także konsolidację pamięci. Ponadto podczas snu stymulowane są komórki nerwowe, które za dnia są nieużywane, natomiast te, które są eksploatowane za dnia, nocą podlegają procesowi desensytyzacji, czyli udają się na zasłużony odpoczynek.

Kłopoty ze snem polegające na trudnościach w zasypianiu, przebudzeniach nocnych, spłyceniu głębokości snu lub skrócenia jego czasu dotyczą coraz większej liczby osób. Jeśli przyczyną nie są zaburzenia o podłożu emocjonalnym i nerwicowym, może oznaczać to rozregulowanie rytmu dnia i nocy. Sprzyja temu np. praca na nocne zmiany, nieregularny tryb życia lub zmiana stref czasowych, związana z dalekimi podróżami.

Ważnym elementem systemu sygnalizacyjnego godzin dnia i pór roku jest melatonina. Jest to homon syntetyzowany przez szyszynkę, mały gruczoł zlokalizowany w centralnej części mózgu. Melatonina jest istotnym regulatorem snu, ponieważ jej odpowiedni poziom ułatwia zasypianie, a także redukuje ilość wybudzeń w nocy. Wpływa także na zmniejszenie napięcia mięśniowego i częstotliwości uderzeń serca, co sprzyja zapadaniu w głęboki sen.

U człowieka obserwowany jest charakterystyczny dobowy rytm wydzielania melatoniny. Oznacza to, że stężenie hormonu we krwi jest niskie w ciągu dnia, natomiast szczyt osiąga między północą o godziną 2 w nocy. Synteza melatoniny wzrasta także kiedy dzień staje się krótszy, co może tłumaczyć większą senność w okresie jesienno-zimowym.

Z wiekiem synteza melatoniny zmniejsza się, dlatego osoby starsze często miewają problemy ze snem oraz budzą się zbyt wcześnie rano. Stąd wynika szerokie zastosowanie melatoniny u osób w podeszłym wieku.

U ludzi do 30 roku życia nie obserwuje się niedoboru melatoniny, natomiast notowane są opóźnienia szczytu wydzielania tego hormonu o kilka godzin. Dotyczy to zwłaszcza osób które były aktywne w nocy przez pewien okres czasu. Stąd może wynikać zbyt późne zasypianie oraz nadmierna senność w porze rannej.

Wskazania

Melatonina jest wskazana jako środek pomocniczy w leczeniu zaburzeń rytmu snu i czuwania np. związanych ze zmianą stref czasowych (tzw. jet leg) podczas dalekich podróży, zwłaszcza w kierunku wschód-zachód. Lek ułatwia także regulację zaburzeń dobowego rytmu snu i czuwania u pacjentów niewidomych. Ostatnio próbuje się wykorzystać melatoninę u dzieci z zespołem nadpobudliwości ruchowej, cierpiących na bezsenność.

Melatonina nie wykazuje działania uzależniającego. Nie powoduje również objawów ponarkotycznych i utraty pamięci.

Preparaty

Przy zakupie preparatów z melatoniną warto wybrać jej syntetyczną formę. Naturalna bowiem może być zanieczyszczona różnymi substancjami pochodzenia zwierzęcego. Godne polecenia są preparaty, na których widnieje informacja o sprawdze¬niu czystości substancji za pomocą aparatury HPLC .

Melatonina jest dostępna jako lek bez recepty lekarskiej, w dawkach 1mg, 3mg lub 5mg. Trzeba jednak pamiętać, że należy ją dobrać indywidualnie do potrzeb i trybu życia pacjenta, a to wymaga konsultacji z lekarzem. Warto wiedzieć, że pełne działanie melatoniny następuje po upływie minimum 2 tygodni regularnego stosowania.

Lek należy przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu, ze względu na to, iż melatonina jest wrażliwa na światło i ciepło.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania melatoniny to ciąża lub planowane zapłodnienie, okres laktacji, depresja, choroby psychiczne, ciężkie alergie, choroby autoimmunologiczne oraz niewydolność nerek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Protected by WP Anti Spam