Jak skutecznie wybielić zęby?

Białe, lśniące i zdrowe zęby to marzenie prawie każdego z nas. Nie każdy jednak wie, co zrobić, aby cieszyć się pięknym uśmiechem. Czytaj dalej

Miejscowe leczenie łuszczycy

Łuszczyca jest uwarunkowaną genetycznie, niezakaźną, przewlekłą chorobą, charakteryzującą się nawrotowym przebiegiem z okresami ustępowania i zaostrzania objawów takich jak rumień i wykwity wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry. W obrębie tej jednostki chorobowej rozróżnia się kilka postaci klinicznych w zależności od charakteru i nasilenia ognisk zapalnych oraz ich lokalizacji na ciele. Zmiany o charakterze łuszczycowym dotyczą najczęściej skóry łokci i kolan oraz owłosionej skóry głowy. Czasem obejmują także płytki paznokciowe i wyjątkowo rzadko błony śluzowe. Istotą choroby jest wzmożona liczba podziałów komórkowych w warstwie podstawnej naskórka oraz nieprawidłowy i przyspieszony cykl dojrzewania keratynocytów, czyli komórek naskórka.

Przyczyna choroby jest wciąż nieznana, dlatego proces leczenia ma charakter objawowy. W terapii łuszczycy stosuje się leki miejscowe, fototerapię oraz leczenie ogólne. U około 65% pacjentów do znacznej redukcji objawów wystarcza leczenie miejscowe. W tym celu stosuje się różnego rodzaju maści i płyny do użytku zewnętrznego. Maja one na celu złuszczenie zrogowaciałego naskórka i ograniczenie proliferacji, czyli nadmiernych podziałów keratynocytów oraz zmniejszenie stanu zapalnego.

Podstawą leczenia zewnętrznego jest usunięcie łuski, do czego służą preparaty keratolityczne. Wśród nich najczęściej stosowany jest kwas salicylowy w stężeniach 5-10%. Złuszczenie zewnętrznej grubej warstwy naskórka jest bardzo istotne, ze względu na to, iż uniemożliwia ona dotarcie leków do głębszych warstw naskórka i skóry właściwej, gdzie toczy się proces chorobowy. Z tego względu kwas salicylowy łączony jest z różnymi lekami m.in. glikokortykosteroidami. Szczególnie godne polecenia są połączenia kwasu salicylowego z mocznikiem. Substancja ta wpływa bowiem na zatrzymanie wody w warstwie rogowej naskórka. Przykładowe preparaty to: Salicylol, Keratolit, Hasceral.

Kolejną grupą leków stosowanych miejscowo są glikokortykosteroidy, a wśród nich m.in.: flumetazon, betametazon, klobetazol. Mimo częstych powrotów zmian łuszczycowych po zakończeniu kuracji i wielu działań niepożądanych występujących podczas stosowania, leki te są wciąż najczęściej stosowane w terapii łuszczycy. Mogą być aplikowane jedynie na niewielkie i zadawnione ogniska. Zaleca się naprzemienne stosowanie z innymi lekami do stosowania miejscowego, ze względu na słabnącą wrażliwość zmian zapalnych na dany lek.

W leczeniu łuszczycy dużą rolę odgrywają także pochodne witaminy D – kalcytriol, kalcypotriol i takacytol. Ich działanie polega na hamowaniu nadmiernej proliferacji komórek skóry. Działają przeciwzapalnie hamując gromadzenie neutrofilów i limfocytów T w skórze. Wykazano, że kalcytriol nie powoduje istotnych działań niepożądanych, nawet w przypadku stosowania go na rozległe powierzchnie skóry. Należy jednak pamiętać, że leki z tej grupy nie powinny być stosowane u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo – fosforanowej.

Tazaroten jest to pierwszy retinoid wprowadzony do miejscowego leczenia łagodnej i średnio nasilonej łuszczycy. Lek jest dostępny w postaci żelu w dwóch stężeniach 0,05% i 0,1%. Działa poprzez normalizację procesu proliferacji i różnicowania keratynocytów. Niewątpliwą zaletą jest stosowanie go tylko raz dziennie.

Zupełną nowością w terapii łuszczycy jest stosowanie cyjanokobalaminy, czyli witaminy B12 w postaci maści. Na polskim rynku dostępny jest tylko jeden preparat o takim składzie – Mavena B12 (dawna nazwa – Regividerm). Cyjanokobalamina jest skuteczna w leczeniu niebakteryjnych zapaleń skóry takich jak łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry.

Najstarszą grupą leków stosowanych w leczeniu łuszczycy są dziegiecie i smoły. Substancje te otrzymuje się w procesie suchej destylacji takich materiałów jak drewno rożnych rodzajów drzew np. brzozy, sosny, buku lub węgla kamiennego. Ich stosowanie zmniejsza odczyn zapalny poprzez hamowanie procesów oddychania tkankowego i redukcję podziałów komórkowych. Ponadto wykazują właściwości antyseptyczne i bakteriobójcze. Niestety ze względu na nieprzyjemny zapach i trudne do usunięcia zabrudzenia nie są chętnie stosowane przez pacjentów. Mogą także powodować podrażnienia skóry, dlatego też na początku zalecane jest rozrzedzanie preparatów tego typu z innym obojętnym nośnikiem np. maścią cholesterolową. Podrażnienia nasilają się zwłaszcza po bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne, dlatego też w trakcie stosowania należy unikać kontaktu miejsc objętych leczeniem z promieniowaniem słonecznym. Przykładowe maści to Delatar oraz Psorisan z dodatkiem tlenku cynku i kwasu salicylowego. Szampony z dodatkiem dziegci są zalecane w leczeniu łuszczycy owłosionej skóry głowy. Dostępne są następujące preparaty: Freederm Tar, Denorex, Polytar i inne.

W leczeniu ognisk zapalnych łuszczycy należy także pamiętać o terapii wspomagającej. Z uwagi na suchość skóry zalecane jest jej częste nawilżanie i natłuszczanie, najlepiej za pomocą maści z alantoiną lub dermokosmetyków. Wskazane są także zabiegi balneoterapeutyczne.

AZS bez tajemnic

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest to jednostka chorobowa, w której kluczową rolę odgrywa upośledzona funkcja barierowa skóry oraz nadmierna reakcja układu immunologicznego. Pod wpływem pierwszej ekspozycji na alergeny dochodzi w organizmie do wytworzenia przeciwciał klasy IgE, które łączą się z bazofilami i komórkami tucznymi. Przy ponownym kontakcie z alergenem z ziarnistości tych komórek zostają uwolnione mediatory odczynu alergicznego, między innymi histamina, kininy, prostaglandyny i leukotrieny.

W przebiegu AZS skóra jest bardzo sucha, szorstka, popękana i czasem zaczerwieniona. Chorzy odczuwają silny świąd skóry, który często pojawia się w nocy, co jest przyczyną obniżenia komfortu snu lub bezsenności. Nadmierne rogowacenie naskórka, zwłaszcza tzw. przymieszkowe często współistniejące z AZS, powoduje powstawanie charakterystycznych szpecących zmian na skórze typu gęsiej skórki.

Najliczniejszą grupę pacjentów z atopowym zapaleniem skóry stanowią niemowlęta i dzieci. W większości przypadków objawy ustępują w okresie dojrzewania, jednak u około 3% dorosłych utrzymują się ze zmiennym nasileniem, z okresami zaostrzeń i remisji. Niezależnie od wieku chorego i przebiegu AZS niezbędna jest właściwa terapia, która pozwala skutecznie kontrolować proces chorobowy, ograniczać dolegliwości i częstość nawrotów.

Podstawą leczenia atopowego zapalenia skóry jest odpowiednia pielęgnacja. Stosowanie preparatów nawilżających i natłuszczających pomaga przywrócić spójność warstwy rogowej naskórka, co ogranicza wnikanie alergenów i mikroorganizmów. Jest to szczególnie istotne, ponieważ chorzy z AZS mają skłonność do zakażeń skóry: bakteryjnych (zwłaszcza Staphylococcus aureus), grzybiczych (drożdżaki Malassezi) i wirusowych (Herpes simplex). Są to czynniki powodujące okresy zaostrzenia. Właściwy preparat dobiera się indywidualnie, kierując się przede wszystkim stanem skóry.

Przy wyborze konkretnego preparatu należy zwrócić uwagę, aby w swoim składzie nie zawierał substancji konserwujących oraz zapachowych. Trzeba pamiętać o częstych aplikacjach, nawet jeśli objawy nie występują przez pewien czas. Na rynku znajduje się bardzo wiele preparatów, przeznaczonych specjalnie dla osób z atopowym zapaleniem skóry m.in. Atoperal, Atopiclair, Cerkopil, Atoderm, Atopin.

W łagodzeniu objawów atopowego zapalenia skóry stosuje się bardzo często glikokortykosteroidy (GKS) w postaci maści. Oprócz działania przeciwzapalnego, antyproliferacyjnego i immunosupresyjnego wykazują także właściwości przeciwświądowe. Są one dostępne wyłącznie z przepisu lekarza. Ze względu na działania niepożądane, a wśród nich zmiany zanikowe skóry, należy je stosować przez krótki okres czasu i nie częściej niż 2 razy dziennie.

Inną grupą leków stosowanych w łagodzeniu objawów AZS są inhibitory kalcyneuryny stosowane miejscowo. Działają immunomodulująco, przeciwzapalnie, hamują produkcję cytokin i uwalnianie mediatorów zapalnych przez komórki tuczne. Na rynku dostępne są preparaty Elidel – 1% pimekrolimus w kremie oraz Protopic – 0,03% i 0,1% takrolimus w maści.

Istnieją także niefarmakologiczne metody łagodzenia symptomów AZS. Nowością w Polsce jest odzież lecznicza DermaSilk, wyprodukowana z oczyszczonego jedwabiu pokrytego czynnikiem przeciwdrobnoustrojowym AEM 2775/5, który eliminuje grzyby i bakterie z powierzchni skóry w sposób mechaniczny. Wyniki badań klinicznych potwierdziły skuteczność redukowania świądu, pieczenia, wysięków i obrzęków już po kilku dniach stosowania. Efekty działania przy średnim nasileniu objawów atopowego zapalenia skóry są porównywalne do efektów maści steroidowych. Odzież tego typu może być stosowana także w innych schorzeniach skóry m.in. w zakażeniach grzybiczych skóry i błon śluzowych oraz wyprysku kontaktowym. Niewątpliwą zaletą stosowania metod niefarmakologicznych jest brak objawów niepożądanych.

Proces leczenia atopowego zapalenia skóry jest bardzo trudny, wymaga bowiem od pacjentów dużej systematyczności i cierpliwości. Poza tym koszt leczenia jest niejednokrotnie bardzo wysoki. Przeszkolenie chorego, a w przypadku dzieci także ich opiekunów w zakresie wiedzy o chorobie i jej leczeniu jest bardzo istotne w prawidłowo prowadzonej terapii.

Walkę z wypadaniem włosów zacznij od dziś!

Każdy człowiek chciałby mieć zdrowe, gęste i piękne włosy. Dotyczy to zarówno kobiet jak i mężczyzn. Niestety nie zawsze tak jest. Człowiek traci około 50-100 włosów na dobę i nie powinno to budzić niepokoju. Kiedy jednak tracimy ich więcej, dochodzi najprawdopodobniej do zachwiania równowagi pomiędzy utratą włosów a ich odrastaniem i mówimy wtedy o łysieniu. Istnieje możliwość zatrzymania tego procesu do pewnego stopnia, o ile leczenie nie zostanie podjęte zbyt późno. Dlatego walkę z nadmiernym wypadaniem włosów trzeba zacząć możliwie jak najszybciej.

Ilość włosów u człowieka na głowie zostaje określona w życiu płodowym i nie ulega zwiększeniu w życiu osobniczym. Nowe mieszki włosowe nie powstają po urodzeniu, dlatego też należy skutecznie zapobiegać wszelkim procesom chorobowym prowadzącym do ich zaniku.

Zmiany w mieszku włosowym są zależne od głównego metabolitu testosteronu-dihydrotestosteronu (DHT), który powstaje na skutek tkankowej przemiany testosteronu. DHT sprawia, że zamiast mocnych i długich włosów zaczynają rosnąć coraz krótsze i cieńsze, poprzez wpływ na mieszki włosowe.

Łysienie androgenowe tzw. typu męskiego jest najczęściej spotykanym typem łysienia. U mężczyzn polega na utracie włosów na czubku głowy i w części skroniowo-czołowej, w wyniku czego powstają tzw. zakola, a włosy na części potylicznej nie wypadają. U kobiet zaś łysienie to ma charakter rozlany i zazwyczaj polega na przerzedzeniu włosów na całej głowie, nie doprowadzając do całkowitej łysiny.

Łysienie androgenowe dotyczy bardzo wielu mężczyzn i mniejszej liczby kobiet. Można mu przeciwdziałać, stosując środki wcierane w skórę głowy. Najpopularniejszy lek tego typu to minoksydyl, który występuje w dwóch stężeniach 2% i 5% w preparatach Loxon, Piloxidil i Regalok. Roztwory leku 2% są dostępne bez recepty lekarskiej, natomiast 5% wydawane są tylko z przepisu lekarza.

Mechanizm działania minoksydylu polega na poprawie ukrwienia skóry głowy, co stymuluje odżywianie i regeneracje cebulek oraz przyspiesza wzrost włosa. Ponadto zwiększa ekspresję genów odpowiedzialnych za proliferację i różnicowanie komórek mieszka włosowego. Dzięki zwiększeniu wbudowywania cysteiny i glicyny do komórek mieszka, włos staje się mocniejszy i grubszy oraz przedłuża się okres jego wzrostu. Skuteczność minoksydylu jest tym większa, im mniej zaawansowany jest proces wypadania włosów.

Roztwór minoksydylu zaleca się delikatnie wmasowywać w skórę głowy 2 razy dziennie, minimum przez okres 1 roku. Najkorzystniejsze wyniki leczenia są widoczne w ciągu kilku pierwszych miesięcy stosowania leku. Po tym okresie nie obserwuje się już tak spektakularnych efektów. Niestety tak długo, jak pacjent chce utrzymać wyniki leczenia, powinien regularnie stosować preparat, gdyż po odstawieniu leku, zazwyczaj po kilku miesiącach możliwy jest powrót do stanu wyjściowego.

Kolejną substancją wykazującą korzystne efekty w zwalczaniu wpadania włosów jest amineksyl. Jest lekiem podobnym w budowie do minoksydylu, lecz o innym mechanizmie działania. Hamuje proces tworzenia kolagenu wokół mieszków, czyli włóknienie, które ma niekorzystny wpływ na wzrost włosów. Jego stosowanie powoduje zwiększenie ilości włosów w fazie wzrostu i głębsze osadzenie cebulek w skórze głowy. Stosowanie tego preparatu zalecane jest przez 2–3 miesięcy 2 razy w roku. Niestety kuracja amineksylem jest stosunkowo droga. Łysienie może mieć także inne przyczyny, do których należy stres, nasilający wydzielanie hormonów takich jak prolaktyna, której nadmiar powoduje wypadanie włosów czy też przyjmowanie niektórych leków np. na nadciśnienie, obniżających poziom cholesterolu, doustnych antybiotyków przeciwtrądzikowych. Często powodem jest także nieprawidłowa dieta. W tym przypadku mogą pomóc dużo tańsze preparaty w postaci ampułek do wcierania w skórę głowy, wzmacniające cebulki włosowe i zapobiegające nadmiernemu wypadaniu włosów np. Seboradin, Radical. Do leczenia zewnętrznego powinno się stosować doustne preparaty witaminowo-mineralne. Do składników najczęściej zalecanych należy witamina B6, biotyna, cynk, często w połączeniu z aminokwasami takimi jak cysteina, lizyna, metionina. Na rynku jest bardzo dużo gotowych suplementów diety.

W każdym przypadku, w którym zauważamy zwiększoną ilość wypadających włosów, nie powinniśmy czekać, tylko od razu zastosować leczenie. W łagodnych przypadkach może wystarczyć zmiana diety i stylu życia, wspomagana przez środki witaminowo-mineralne. Poważniejsze zaś wymagają konsultacji z lekarzem dermatologiem, który może zlecić szczegółowe badania, pomocne w określeniu typu łysienia.