AZS bez tajemnic

Atopowe zapalenie skóry (AZS) jest to jednostka chorobowa, w której kluczową rolę odgrywa upośledzona funkcja barierowa skóry oraz nadmierna reakcja układu immunologicznego. Pod wpływem pierwszej ekspozycji na alergeny dochodzi w organizmie do wytworzenia przeciwciał klasy IgE, które łączą się z bazofilami i komórkami tucznymi. Przy ponownym kontakcie z alergenem z ziarnistości tych komórek zostają uwolnione mediatory odczynu alergicznego, między innymi histamina, kininy, prostaglandyny i leukotrieny.

W przebiegu AZS skóra jest bardzo sucha, szorstka, popękana i czasem zaczerwieniona. Chorzy odczuwają silny świąd skóry, który często pojawia się w nocy, co jest przyczyną obniżenia komfortu snu lub bezsenności. Nadmierne rogowacenie naskórka, zwłaszcza tzw. przymieszkowe często współistniejące z AZS, powoduje powstawanie charakterystycznych szpecących zmian na skórze typu gęsiej skórki.

Najliczniejszą grupę pacjentów z atopowym zapaleniem skóry stanowią niemowlęta i dzieci. W większości przypadków objawy ustępują w okresie dojrzewania, jednak u około 3% dorosłych utrzymują się ze zmiennym nasileniem, z okresami zaostrzeń i remisji. Niezależnie od wieku chorego i przebiegu AZS niezbędna jest właściwa terapia, która pozwala skutecznie kontrolować proces chorobowy, ograniczać dolegliwości i częstość nawrotów.

Podstawą leczenia atopowego zapalenia skóry jest odpowiednia pielęgnacja. Stosowanie preparatów nawilżających i natłuszczających pomaga przywrócić spójność warstwy rogowej naskórka, co ogranicza wnikanie alergenów i mikroorganizmów. Jest to szczególnie istotne, ponieważ chorzy z AZS mają skłonność do zakażeń skóry: bakteryjnych (zwłaszcza Staphylococcus aureus), grzybiczych (drożdżaki Malassezi) i wirusowych (Herpes simplex). Są to czynniki powodujące okresy zaostrzenia. Właściwy preparat dobiera się indywidualnie, kierując się przede wszystkim stanem skóry.

Przy wyborze konkretnego preparatu należy zwrócić uwagę, aby w swoim składzie nie zawierał substancji konserwujących oraz zapachowych. Trzeba pamiętać o częstych aplikacjach, nawet jeśli objawy nie występują przez pewien czas. Na rynku znajduje się bardzo wiele preparatów, przeznaczonych specjalnie dla osób z atopowym zapaleniem skóry m.in. Atoperal, Atopiclair, Cerkopil, Atoderm, Atopin.

W łagodzeniu objawów atopowego zapalenia skóry stosuje się bardzo często glikokortykosteroidy (GKS) w postaci maści. Oprócz działania przeciwzapalnego, antyproliferacyjnego i immunosupresyjnego wykazują także właściwości przeciwświądowe. Są one dostępne wyłącznie z przepisu lekarza. Ze względu na działania niepożądane, a wśród nich zmiany zanikowe skóry, należy je stosować przez krótki okres czasu i nie częściej niż 2 razy dziennie.

Inną grupą leków stosowanych w łagodzeniu objawów AZS są inhibitory kalcyneuryny stosowane miejscowo. Działają immunomodulująco, przeciwzapalnie, hamują produkcję cytokin i uwalnianie mediatorów zapalnych przez komórki tuczne. Na rynku dostępne są preparaty Elidel – 1% pimekrolimus w kremie oraz Protopic – 0,03% i 0,1% takrolimus w maści.

Istnieją także niefarmakologiczne metody łagodzenia symptomów AZS. Nowością w Polsce jest odzież lecznicza DermaSilk, wyprodukowana z oczyszczonego jedwabiu pokrytego czynnikiem przeciwdrobnoustrojowym AEM 2775/5, który eliminuje grzyby i bakterie z powierzchni skóry w sposób mechaniczny. Wyniki badań klinicznych potwierdziły skuteczność redukowania świądu, pieczenia, wysięków i obrzęków już po kilku dniach stosowania. Efekty działania przy średnim nasileniu objawów atopowego zapalenia skóry są porównywalne do efektów maści steroidowych. Odzież tego typu może być stosowana także w innych schorzeniach skóry m.in. w zakażeniach grzybiczych skóry i błon śluzowych oraz wyprysku kontaktowym. Niewątpliwą zaletą stosowania metod niefarmakologicznych jest brak objawów niepożądanych.

Proces leczenia atopowego zapalenia skóry jest bardzo trudny, wymaga bowiem od pacjentów dużej systematyczności i cierpliwości. Poza tym koszt leczenia jest niejednokrotnie bardzo wysoki. Przeszkolenie chorego, a w przypadku dzieci także ich opiekunów w zakresie wiedzy o chorobie i jej leczeniu jest bardzo istotne w prawidłowo prowadzonej terapii.

2 myśli nt. „AZS bez tajemnic

  1. Od kiedy to protopic jest lekiem bezpiecznym?
    Chyba pani farmaceutka nie zna zaleceń europejskiej agencji do spraw leków, gdzie wyraźnie wskazano możliwe problemy po stosowaniu tego leku, zwłaszcza u dzieci!
    Ogólnie, jako lekarz, jestem porażony poziomem tego bloga, jeśli pani farmaceutka tak samo doradza swoim pacjentom w aptece, to im od razu współczuję….
    Sugeruję zmienić osobę piszącą artykuły, bo widać, że albo ma niewielkie doświadczenie, albo jest zupełnym ignorantem i nie doszkala się, nie znając najnowszych zaleceń producentów leków, czy ministerstwa zdrowia, bądź innych urzędów z Europy czy USA sprawujących nadzór nad lekami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Protected by WP Anti Spam