Czy będę mamą?

Zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety w wyniku zapłodnienia wywołują wiele oznak, które można odczuć już kilkanaście dni później. Ciało przygotowuje się do wyzwania, jakim będzie kolejnych dziewięć miesięcy. Jakie dolegliwości powinny być sygnałem, że spodziewamy się dziecka i skłonić do wizyty u ginekologa? Czytaj dalej

Siła probiotyków

Probiotyki, czyli wyselekcjonowane, żywe szczepy bakterii najczęściej z rodzaju Lactobacillus i Bifidobacterium oraz drożdzy Saccharomyces wchodzą w skład wielu preparatów dostępnych na rynku farmaceutycznym. Korzystnie wpływają na organizm człowieka, są bezpieczne, ponieważ nie wytwarzają toksycznych i szkodliwych produktów metabolizmu.

Cechą wszystkich bakterii probiotycznych jest zdolność adherencji, czyli przylegania do komórek nabłonka jelit, co sprzyja ich kolonizacji w okrężnicy. Mikroorganizmy te pozostają żywe w obecności kwasu solnego żołądka i kwasów żółciowych. Jest to bardzo istotne, ze względu na to, iż bakterie probiotyczne by dotrzeć do okrężnicy muszą pokonać kilka przeszkód m.in. kwaśne środowisko.

Probiotyki działają jak naturalna bariera ochronna, zapewniając prawidłową odporność organizmu człowieka. Hamują osiedlanie, wzrost i namnażanie się bakterii chorobotwórczych poprzez tworzenie niekorzystnych dla nich warunków środowiska. Dzieje się tak dzięki modyfikacji pH przez produkcję kwasu mlekowego. Ponadto probiotyki konkurują z patogenami o dostępne substancje odżywcze i czynniki warunkujące wzrost. Wykazują wobec nich także działanie antagonistyczne, które polega na produkcji bakteriocyn – substancji zdolnych do hamowania wzrostu organizmów pokrewnych.

Probiotyki wpływają także korzystnie na regulację pracy jelit, łagodząc uczucie wzdęcia i bóle brzucha. Bakterie probiotyczne wykazują także skuteczność zarówno w leczeniu i profilaktyce stanów zapalnych jelit takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz zespół jelita nadwrażliwego.

Ponadto probiotyki są nieodzowne w leczeniu różnego rodzaju biegunek, w tym poantybiotykowych. Działania niepożądane przy stosowaniu antybiotyków to m.in. zaburzenia równowagi flory fizjologicznej jelit. Dochodzi wówczas do zmniejszenia liczby korzystnych drobnoustrojów, co sprzyja namnażaniu się flory patologicznej, m.in. laseczek beztlenowych z rodzaju Clostridium difficile, co może powodować wystąpienie najcięższego powikłania – rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Stosowanie preparatów zawierających probiotyki jest konieczne w czasie przyjmowania antybiotyków, gdyż powoduje utrzymanie lub odtworzenie równowagi flory fizjologicznej jelit.

Organizmy probiotyczne dzięki produkcji enzymu – laktazy, odpowiedzialnego za rozkład laktozy łagodzą także objawy nietolerancji tej substancji obecnej w pożywieniu, ułatwiając trawienie i wchłanianie laktozy z produktów mlecznych.

Ponadto bakterie probiotyczne biorą udział w procesie produkcji witamin z grupy B oraz witaminy K. Wpływają także na odporność organizmu człowieka, stymulując system immunologiczny poprzez tworzenie i pobudzanie aktywności przeciwciał. Istnieją także doniesienia o wpływie probiotyków na wzmacnianie zdolności obronnych śluzówki jelit noworodków, co może mieć znaczący wpływ na zapobieganie i leczenie chorób specyficznych dla tego wieku.

Probiotyki są często łączone z prebiotykami, czyli źródłami energii dla bakterii probiotycznych. Są to przeważnie oligosacharydy, na przykład fruktooligosachrydy (FOS), galaktooligosacharydy lub laktuloza. Substancje te nie podlegają rozkładowi przez enzymy trawienne w górnym odcinku układu pokarmowego, zatem docierają do okrężnicy w stanie niezmienionym. Tam są hydrolizowane i  rozkładane przez bakterie probiotyczne, co sprzyja wybiórczemu pobudzaniu wzrostu i aktywności tych mikroorganizmów w okrężnicy. Połączenia prebiotyków z probiotykami określane są jako synbiotyki.

Preparaty

Produkowane przez różne firmy preparaty zawierają zwykle 1-2 szczepy bakterii lub mieszaninę kilku drobnoustrojów probiotycznych.

Przykładem preparatów zawierających 1 gatunek bakterii są: Lakcid i Lakcid forteDicoflor 30 i 60, Enterol (niepatogenne drożdze Saccharomyces boulardii). Trzy szczepy bakterii zawierają takie preparaty, jak BactiflorTrilacTriflora. Do preparatów zawierających cztery różne gatunki bakterii należy ProbioLac Plus. Produkowane są też specyfiki zawierające aż dziewięć różnych szczepów bakterii, np. Multilac Biotron.

Istnieją także probiotyki przygotowane specjalnie dla dzieci, m.in. Acidolac Junior polecany dla dzieci od trzeciego roku życia, natomiast Acidolac baby można stosować już od czwartego miesiąca.

Doceń jagody!

Borówka czernica (Vaccinium myrtillus) to od dawna ceniona roślina lecznicza w Polsce, popularnie nazywana czarną jagodą. Suszone owoce borówki czernicy są stosowane jako środek pomocniczy w leczeniu biegunki oraz w stanach zapalnych jelit. Wykazują także właściwości antyseptyczne i przeciwrobacze. W ostatnim czasie zainteresowanie tym surowcem leczniczym znacznie wzrosło, ze względu na zbadany wpływ na naczynia krwionośne i znaczenie w oftalmologii, czyli leczeniu chorób oczu.Z owoców borówki czernicy wyizolowano szereg związków decydujących o aktywności leczniczej surowca, między innymi antocyjany, garbniki, witaminy,a wśród nich kwas askorbowy czyli witaminę C, cukry, pektyny, kwasy organiczne (jabłkowy, cytrynowy, benzoesowy, bursztynowy), irydoidy i terpeny.

O zastosowaniu borówki brusznicy w oftalmologii decydują antocyjany. Mają one wielokierunkowe działanie na narząd wzroku. Po pierwsze poprawiają mikrokrążenie w gałce ocznej, co przekłada się na lepsze dotlenienie i odżywienie delikatnych struktur oka. Wykazują także działanie wzmacniające naczynia włosowate, poprzez zmniejszanie ich przepuszczalności i kruchości, co redukuje występowanie mikrowylewów m.in. podspojówkowych.Ponadto antocyjany z wyciągów borówki brusznicy polepszają ostrość i kontrastowość obrazu, wpływając na syntezę rodopsyny, czyli purpury wzrokowej w siatkówce oka. Jest to białko fotoreceptorowe, które odpowiada między innymi za proces widzenia o zmroku. Związki te umożliwiają lepsze dostosowanie się oka do zmiennych warunków oświetlenia, m.in. polepszają adaptację do procesu widzenia po zapadnięciu zmroku oraz poprawiają ostrość obrazu zwłaszcza w warunkach niedostatecznego oświetlenia. Poza tym antocyjany powodują rozszerzenie pola widzenia u osób z AMD. Jest to choroba związana z wiekiem, określana jako zwyrodnienie plamki żółtej, która jest bardzo ważnym obszarem siatkówki ze względu na największą ilość czopków – światłoczułych receptorów w tym obszarze. AMD powoduje zaburzenia lub utratę widzenia centralnego i jest najczęstszą przyczyną całkowitej utraty wzroku po 65 roku życia.

Wyciągi z borówki zmniejszają także dolegliwości wzrokowe związane z długotrwałym przebiegiem chorób m.in. cukrzycy czy nadciśnienia tętniczego. Przewlekłe powikłania tych chorób powodują retinopatie, czyli procesy chorobowe siatkówki oka.

Szczególnie zaleca się stosowanie suplementacji antocyjanami w postępującej i zaawansowanej krótkowzroczności, w zwyrodnieniowym zapaleniu naczyniówki i siatkówki oraz w starczych zmianach naczyń siatkówki.

Preparaty

Przy wyborze odpowiedniego specyfiku należy zwrócić uwagę na to, czy preparat został sporządzony na bazie sproszkowanych owoców czy na bazie ekstraktów czy wyciągów. Zdecydowanie bardziej godne polecenia są leki zawierające ekstrakty czy wyciągi, które są ponadto standaryzowane na zawartość antocyjanów. Zalety standaryzacji to bowiem stałe proporcje pomiędzy dawką dziennego spożycia a aktywnością biologiczną.Jest to bardzo istotne, gdyż właściwości antocyjanów wpływają na skuteczność leczniczą preparatów sporządzonych na bazie tych wyciągów. To ilość antocyjanów z borówki brusznicy w tabletce decyduje o jakości i skuteczności preparatu.

Dostępne na rynku specyfiki o statusie leków to: Difrarel, Strix oraz Bilberin, natomiast suplementy diety to:Vitavision, Borówka, Klarin, Vizik Zdrowiet, Naturapia Wzrok.

Melatonina w trosce o spokojny sen

Prawidłowy sen jest niezwykle ważny dla zdrowia i dobrego samopoczucia człowieka. Umożliwia regenerację sił, oszczędność energii ze względu na spadek temperatury ciała, nabywanie dystansu do stanów emocjonalnych, a także konsolidację pamięci. Ponadto podczas snu stymulowane są komórki nerwowe, które za dnia są nieużywane, natomiast te, które są eksploatowane za dnia, nocą podlegają procesowi desensytyzacji, czyli udają się na zasłużony odpoczynek.

Kłopoty ze snem polegające na trudnościach w zasypianiu, przebudzeniach nocnych, spłyceniu głębokości snu lub skrócenia jego czasu dotyczą coraz większej liczby osób. Jeśli przyczyną nie są zaburzenia o podłożu emocjonalnym i nerwicowym, może oznaczać to rozregulowanie rytmu dnia i nocy. Sprzyja temu np. praca na nocne zmiany, nieregularny tryb życia lub zmiana stref czasowych, związana z dalekimi podróżami.

Ważnym elementem systemu sygnalizacyjnego godzin dnia i pór roku jest melatonina. Jest to homon syntetyzowany przez szyszynkę, mały gruczoł zlokalizowany w centralnej części mózgu. Melatonina jest istotnym regulatorem snu, ponieważ jej odpowiedni poziom ułatwia zasypianie, a także redukuje ilość wybudzeń w nocy. Wpływa także na zmniejszenie napięcia mięśniowego i częstotliwości uderzeń serca, co sprzyja zapadaniu w głęboki sen.

U człowieka obserwowany jest charakterystyczny dobowy rytm wydzielania melatoniny. Oznacza to, że stężenie hormonu we krwi jest niskie w ciągu dnia, natomiast szczyt osiąga między północą o godziną 2 w nocy. Synteza melatoniny wzrasta także kiedy dzień staje się krótszy, co może tłumaczyć większą senność w okresie jesienno-zimowym.

Z wiekiem synteza melatoniny zmniejsza się, dlatego osoby starsze często miewają problemy ze snem oraz budzą się zbyt wcześnie rano. Stąd wynika szerokie zastosowanie melatoniny u osób w podeszłym wieku.

U ludzi do 30 roku życia nie obserwuje się niedoboru melatoniny, natomiast notowane są opóźnienia szczytu wydzielania tego hormonu o kilka godzin. Dotyczy to zwłaszcza osób które były aktywne w nocy przez pewien okres czasu. Stąd może wynikać zbyt późne zasypianie oraz nadmierna senność w porze rannej.

Wskazania

Melatonina jest wskazana jako środek pomocniczy w leczeniu zaburzeń rytmu snu i czuwania np. związanych ze zmianą stref czasowych (tzw. jet leg) podczas dalekich podróży, zwłaszcza w kierunku wschód-zachód. Lek ułatwia także regulację zaburzeń dobowego rytmu snu i czuwania u pacjentów niewidomych. Ostatnio próbuje się wykorzystać melatoninę u dzieci z zespołem nadpobudliwości ruchowej, cierpiących na bezsenność.

Melatonina nie wykazuje działania uzależniającego. Nie powoduje również objawów ponarkotycznych i utraty pamięci.

Preparaty

Przy zakupie preparatów z melatoniną warto wybrać jej syntetyczną formę. Naturalna bowiem może być zanieczyszczona różnymi substancjami pochodzenia zwierzęcego. Godne polecenia są preparaty, na których widnieje informacja o sprawdze¬niu czystości substancji za pomocą aparatury HPLC .

Melatonina jest dostępna jako lek bez recepty lekarskiej, w dawkach 1mg, 3mg lub 5mg. Trzeba jednak pamiętać, że należy ją dobrać indywidualnie do potrzeb i trybu życia pacjenta, a to wymaga konsultacji z lekarzem. Warto wiedzieć, że pełne działanie melatoniny następuje po upływie minimum 2 tygodni regularnego stosowania.

Lek należy przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu, ze względu na to, iż melatonina jest wrażliwa na światło i ciepło.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania melatoniny to ciąża lub planowane zapłodnienie, okres laktacji, depresja, choroby psychiczne, ciężkie alergie, choroby autoimmunologiczne oraz niewydolność nerek.

Jak wzmocnić swoją odporność przed zimą?

Wielkimi krokami zbliża się okres zwiększonego ryzyka zachorowania na różnego rodzaju infekcje. Do czynników dnia codziennego obniżających odporność takich jak stres, toksyny, nieprawidłowy styl życia i dieta, nadużywanie leków, a  zwłaszcza antybiotyków, dołączy niedługo nieprzyjemna aura pogodowa. Dlatego warto już dziś pomyśleć o wzmacnianiu odporności swojego organizmu, gdyż jest to proces długotrwały. Potencjał obronny organizmu jest bardzo duży, musimy jedynie umieć go uruchomić poprzez dostarczanie mu właściwych substancji.

W tym celu można zastosować domowe sposoby, chociażby czosnek, miód, różnego rodzaju nalewki. Warto się jednak zastanowić, czy nie zaufać nauce i wybrać odpowiedni środek wzmacniający odporność, czyli immunostymulator. Pozwoli to cieszyć się zdrowiem przez długi czas i zaoszczędzić pieniądze przeznaczone na leczenie poważnych infekcji.

Jednym z najpopularniejszych naturalnych środków immunostymulujących jest olej z wątroby różnych gatunków rekinów np. grenlandzkiego (np. Ecomer, Preventic) czy tasmańskiego (np. BioMarine). Zalety stosowania olejów rybnych stały się ostatnio popularnym celem badań naukowych, prowadzonych m.in. przez łódzkich immunologów z  Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki. Dlatego też informacje o  korzystnym działaniu składników zawartych w oleju z wątroby rekina nie są już tylko przypuszczeniem, a danymi potwierdzonymi przez badania kliniczne.

Olej z wątroby rekina jest źródłem alkilogliceroli, alkoksygliceroli i skwalenu, w mniejszym zaś stopniu nienasyconych kwasów tłuszczowych, tzw. omega (NNKT-3). Dzięki odpowiednim proporcjom składników następuje wzrost produkcji białych krwinek, zwłaszcza limfocytów. Wytwarzają one tzw. gamma-globuliny, odgrywające ważną rolę w  procesach odpornościowych. Ponadto składniki te aktywują makrofagi, odpowiedzialne za fagocytozę, czyli pochłanianie bakterii. Zwiększa się także produkcja cytokin np. interferonu, o działaniu przeciwwirusowym.

Dlatego też olej z wątroby rekina może być z powodzeniem stosowany w stanach obniżonej odporności np. po długotrwałej antybiotykoterapii. Ponadto zalecany jest w  przewlekłych zakażeniach bakteryjnych, zwłaszcza górnych dróg oddechowych oraz przetrwałych, czyli wówczas kiedy patogeny nie ulegają eliminacji z organizmu. Profilaktyczne stosowanie w okresie podwyższonej zachorowalności na grypę i infekcje grypopodobne zmniejsza ryzyko zachorowania, skraca czas lub łagodzi przebieg infekcji.

Podkreśla się także możliwość stosowania tłuszczu rybnego w  leczeniu i profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, nowotworowych, łuszczycy, atopowym zapaleniu skóry i alergii. Po konsultacji z lekarzem prowadzącym może być stosowany pomocniczo w czasie radioterapii i  chemioterapii choroby nowotworowej.

Jak wybrać odpowiedni preparat?

Ilość specyfików na rynku jest coraz większa, zatem należy dokładnie przemyśleć zakup, tak aby produkt był wysokiej jakości i co najważniejsze efektywny. Olej rybny, jako substancja pochodzenia naturalnego, posiada skład charakterystyczny dla gatunku rekina i  miejsca jego bytowania, stąd możliwa jest różna zawartość substancji czynnych. O skuteczności działania preparatu decyduje procentowy udział aktywnych biologicznie składników.

Dokonując zatem wyboru powinniśmy zwrócić uwagę na skład specyfiku. Preparat dobrej jakości powinien zawierać standaryzowany olej z wątroby rekina o zawartości minimum 20% alkoksygliceroli.

Stosowanie tego typu preparatów zazwyczaj zalecane jest przez okres minimum czterech tygodni, co zdecydowanie poprawia naturalne mechanizmy obronne organizmu w walce z infekcjami bakteryjnymi, wirusowymi czy komórkami nowotworowymi.

Ze względu na to, iż na jakość preparatu ma wpływ proces technologiczny, warto zaufać firmie farmaceutycznej o dobrej renomie i  zdecydowanie lepiej wybrać lek niż suplement diety. Niegodne polecenia są preparaty, które na opakowaniu nie zawierają pełnego składu.

Substancje czynne występujące w oleju z wątroby rekina zasługują na szczególną uwagę, ponieważ wykazują korzystne i wszechstronne działanie. Ponieważ są one całkowicie naturalne i nietoksyczne powinny znaleźć szerokie zastosowanie nie tylko w terapii, ale także w  profilaktyce.

Kwas hialuronowy – złoty środek?

Kwas hialuronowy to najmodniejsza substancja ostatnich miesięcy. Można ją znaleźć w wielu postaciach leków – w tabletkach, kroplach do oczu i nosa, a nawet w gałkach dopochwowych. Jest składnikiem niektórych kosmetyków, służy także do zabiegów dermatologii estetycznej, wypełniania zmarszczek i powiększania biustu. Zdaję się być zatem substancją o statusie „złotego środka”. Jakie jest jego zastosowanie w lecznictwie?

Kwas Hialuronowy a skóra

Kwas hialuronowy jest naturalnym polisacharydem stanowiący istotny element strukturalny skóry. Odpowiada za wiązanie wody w naskórku, a jedna jego cząsteczka ma zdolność wiązania ok. 250 cząsteczek wody. Przy właściwej ilości kwasu hialuronowego skóra jest dobrze nawilżona, jędrna i elastyczna. Główną przyczyną utraty sprężystości i powstawania zmarszczek u ludzi jest fakt, że w miarę przebiegu procesu starzenia jego zawartość w skórze zmniejsza się, a w wieku ok. 45 lat zaczyna gwałtownie spadać.

Stąd wynika jego szerokie zastosowanie nie tylko w kremach i innych kosmetykach, ale również w roztworach przeznaczonych do zastrzyków. Dostępne są także doustne suplementy diety, zawierające obok kwasu hialuronowego również inne składniki, na przykład: Solgar, Injuv, Hialu-Femin etc. Uzupełniają one naturalny niedobór kwasu hialuronowego, związany ze starzeniem się skóry. Zalecana dawka w suplementacji doustnej to 120 mg dziennie.

Kwas hialuronowy znajduje także zastosowanie w leczeniu atopowego zapalenia skóry. Pacjenci cierpiący na to schorzenie mają anormalną barierę skórną, co przejawia się zwiększoną utratą wody transepidermalnej i ułatwionym dostępem alergenów i mikroorganizmów. Kwas hialuronowy powoduje regeneracje bariery skórnej oraz pomaga przywrócić właściwe nawodnienie warstwy rogowej naskórka, co znacznie łagodzi świąd. Przykładem kremu o takim zastosowaniu jest Atopiclair.

Ponadto kwas hialuronowy daje znakomite rezultaty w przypadkach trudnego gojenia się ran oraz przyspiesza cofanie się zmian potrądzikowych takich jak: plamy, odbarwienia czy nierówności naskórka.

Kwas Hialuronowy a stawy

Kwas hialuronowy jest obecny w stosunkowo wysokim stężeniu w chrząstce stawowej i płynie maziowym. Jego rola polega na zmniejszeniu tarcia poprzez utrzymanie właściwej lepkości płynu. Zmiany zachodzące u chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów powodują zmniejszenie ilości kwasu hialuronowego w płynie stawowym i utratę niektórych jego właściwości. Dlatego też służy on do tymczasowego zastąpienia lub uzupełnienia mazi stawowej. Jest szczególnie zalecany u pacjentów cierpiących na bóle i zmniejszenie ruchomości stawów kolanowych i innych, w szczególności dużych stawów narażonych na znaczne obciążenia np. stawów barkowych i biodrowych.

Do ostatnio wprowadzonych metod leczenia należą injekcje dostawowe kwasu hialuronowego o wysokiej masie cząsteczkowej. W badaniach wykazano, iż opóźniają one zmiany strukturalne chrząstki, a także łagodzą ból. Niestety na polskim rynku istotnym ograniczeniem powszechnego zastosowania jest dość wysoka cena preparatów.

Kwas Hialuronowy a błona śluzowa pochwy

Globulki dopochwowe zawierające kwas hialuronowy mają właściwości nawilżające błonę śluzową pochwy. Mogą być stosowane we wszystkich okresach życia kobiety, szczególnie w okresie menopauzy, po porodzie lub podczas laktacji. Łagodzą stany zapalne oraz zmniejszają dyskomfort, spowodowany suchością błon śluzowych. Ponadto są środkiem wspomagającym procesy odnowy w leczeniu stanów atrofii i dystrofii błony śluzowej pochwy. Preparaty dostępne w aptece bez recepty to: Xaluron, Feminella Hyalosoft, Apivaginum oraz Cicatridina.

Kwas Hialuronowy a błona śluzowa nosa

Kwas hialuronowy znajduje także zastosowanie w leczeniu przewlekłych i nawracających nieżytów nosa o podłożu infekcyjnym, a także alergicznym. Ze względu na działanie nawilżające jest wyjątkowo skuteczny w łagodzeniu obrzęku błony śluzowej, suchości i pieczenia. Zapobiega uszkodzeniom nabłonka, którym mogą towarzyszyć krwotoki i strupy. Godne polecania są żele do nosa np. Tonimer.

Kwas Hialuronowy a oko

Kwas hialuronowy występuje naturalnie w ciele szklistym oka, a także jest składnikiem łez. Zakraplanie leków zawierających sole kwasu hialuronowego, czyli hialuronianów powoduje powstanie równomiernego, stabilnego, długo utrzymującego się na powierzchni oka filmu łzowego, który redukuje tarcie podczas mrugania oraz zmniejsza uczucie podrażnienia, wysuszenia i pieczenia. Jest szczególnie zalecane w tzw. zespole suchego oka, spowodowanym najczęściej przebywaniem w klimatyzowanych pomieszczeniach czy długotrwałą pracą obciążającą narząd wzroku np. nieprawidłowym mruganiem związanym z pracą przy komputerze lub prowadzeniu pojazdów. Ponadto krople z hialuronianem można stosować także przy podrażnieniach oka związanych z noszeniem soczewek kontaktowych.

Na rynku dostępnych jest wiele kropli do oczu z kwasem hialuronowym, a wśród nich Oxyal, Visiocare, Hialeye, Hylo-care, Hylo-comod, Biolan, Hyabak i wiele innych. Ciekawym lekiem jest Genteal- krople do oczu w postaci żelu.

Sposoby na niejadka

Brak apetytu u dzieci to problem spędzający sen z powiek wielu matkom. Dziecko, które nie chce jeść jest postrzegane jako potencjalnie chore, słabsze i mniej odporne. Tymczasem dzieci często jedzą za mało tylko w oczach swoich rodziców. Wynika to niejednokrotnie z bardzo prostych powodów, między innymi ich zapotrzebowanie na wartość kaloryczną pokarmów jest mniejsze. Poza tym złe nawyki, takie jak podjadanie słodyczy między posiłkami, mają duży udział w utracie apetytu.

Przede wszystkim należy pamiętać, że dzieci do jedzenia nie wolno zmuszać, gdyż przynosi to odwrotny skutek. Nacisk otoczenia sprawia bowiem, że posiłki zaczynają się dziecku kojarzyć z nieprzyjemnymi sytuacjami oraz stresem. To z kolei powoduje, że dziecko zaczyna unikać przyjmowania pokarmów. Stałe pory jedzenia, kolorowa zastawa, estetyczne przygotowanie potraw i urozmaicenie posiłków dotyczące smaku, barwy, konsystencji i sposobu podania – to wskazówki, które mogą zachęcić dziecko do jedzenia.

Jeśli jednak brak apetytu jest chroniczny i nie można temu zaradzić stosując proste metody, można sięgnąć po gotowe preparaty z apteki stymulujące apetyt. Należy jednak pamiętać, że przed podaniem specyfiku poprawiającego apetyt najpierw należy zdiagnozować problem, a w trakcie stosowania leku zachować ostrożność.

Najchętniej przyjmowane przez dzieci środki mają postać płynna, spośród których preferowaną formą leku są syropy. Na rynku dostępnych jest niewiele preparatów tego typu. Najpopularniejszym jest Bioaron C, który zawiera wyciąg z liści aloesu (Aloē arborescens), sok z owoców aronii (Aronia melanocarpa) oraz witaminę C. Lek ten jest wskazany w osłabionej odporności i nawracających infekcjach górnych dróg oddechowych. Wiadomo, że częste zakażenia bakteryjne i wirusowe u dzieci charakteryzuje brak łaknienia, jednakże mechanizm działania wzmacniającego apetyt wciąż nie jest jasny. W przeprowadzonych badaniach poprawę apetytu zaobserwowano u około 65 – 68% dzieci. Lek jest dobrze tolerowany i nie wywołuje praktycznie żadnych objawów niepożądanych, co jest niewątpliwie jego ogromną zaletą.

Kolejnym lekiem stymulującym apetyt o zupełnie innym mechanizmie działania jest Citropepsin. Zawiera on pepsynę – enzym wydzielany przez komórki główne błony śluzowej żołądka, uczestniczący w procesie trawienia białek. W preparacie znajduje się także kwas cytrynowy, ponieważ aktywność pepsyny rośnie w środowisku kwaśnym. Oprócz zastosowania leku w braku łaknienia, Citropepsin może być pomocny w przypadku: niedostatecznego wydzielania soku żołądkowego, bezkwaśności, niestrawności oraz w dolegliwościach dyspeptycznych. Należy go podawać bezpośrednio przed lub w trakcie posiłku po uprzednim rozcieńczeniu w ½ szklance wody. Opakowanie leku trzeba przechowywać w lodówce. Mimo iż dostępny jest bez recepty lekarskiej, przed jego zastosowaniem warto skonsultować się z lekarzem.

Wśród leków stymulujących apetyt, dostępnych z przepisu lekarza jest cyproheptadyna (prepart Peritol) w postaci syropu lub tabletek. Decyzja o możliwości jego zastosowania należy jednak wyłącznie do lekarza pediatry.

Na zakończenie warto przypomnieć, że racjonalne odżywianie tzn. właściwie zestawione, sporządzone i rozłożone w ciągu dnia posiłki, pokrywające zapotrzebowanie na energię i niezbędne składniki odżywcze, przyczyniają się do zachowania optymalnego stanu zdrowia i pełnego rozwoju psychicznego dzieci. Dlatego tak ważne jest zapoznanie się z prawidłowymi modelami żywienia przez rodziców. Należy zwrócić szczególną uwagę na nawyki wypracowywane w pierwszych latach życia dziecka, ponieważ zwykle utrzymują się one przez wiele lat. Nauka dzieci racjonalnego odżywiania pozwoli w przyszłości uchronić je przed problemami związanymi zarówno z niedowagą, jak i nadwagą.

Na ratunek zmęczonym oczom

Wzrok to najważniejszy zmysł człowieka. Wielogodzinna praca przy komputerze, długotrwałe prowadzenie pojazdów, czytanie przy nieprawidłowym oświetleniu to tylko niektóre z grzechów popełnianych przez nas na co dzień. Wszystkie te czynniki powodują przemęczenie oczu, co objawia się silnym dyskomfortem i może być przyczyną tzw. zespołu suchego oka.

Stan ten powstaje w następstwie niedostatecznej produkcji łez i zmiany ich składu, w wyniku czego dochodzi do upośledzonej ochrony oczu przed szkodliwym wpływem środowiska i złuszczania się nabłonka rogówki.

Powoduje to wystąpienie charakterystycznych objawów takich jak suchość i pieczenie oraz wrażenie obecności ciała obcego pod powiekami. Ponadto mogą występować: zmęczenie i zaczerwienienie oczu, swędzenie, dolegliwości bólowe oraz uczucie ciężkości powiek. Notowane jest także paradoksalne łzawienie.

Jak radzić sobie z zespołem suchego oka?

Po pierwsze: często mrugaj.
W sytuacjach, w których rzadziej mrugamy, takich jak czytanie, oglądanie telewizji czy praca przy komputerze następuje nasilenie objawów. Podczas sytuacji wysilających wzrok, należy co godzinę popatrzeć w dal lub choćby na minutę zamknąć oczy.

Po drugie: unikaj czynników drażniących.
Należą do nich dym tytoniowy, pył, kurz i suche powietrze. Należy dbać o to, aby w pomieszczeniu, w którym przebywamy, powietrze było świeże. Centralne ogrzewane i klimatyzacja zdecydowanie nie służą naszym oczom. Celem ograniczenia suchości powietrza można stosować specjalne nawilżacze.

Po trzecie: lecz stany zapalne oka.
Najczęstszą przyczyną nabytych zaburzeń filmu łzowego są stany zapalne oka. Profilaktyka zakażeń i skuteczne ich leczenie ogranicza ryzyko wystąpienia zespołu suchego oka. Należy pamiętać, aby podczas zakraplania leku nie dotykać rogówki końcówką kroplomierza. Ponadto krople w opakowaniach wielodawkowych mogą być stosowane tylko przez jedna osobę, gdyż ogranicza to transmisję zakażeń.

Po czwarte: soczewki.
Noszenie soczewek kontaktowych może pogłębić istniejącą suchość oka, dodatkowo pochłaniając wilgoć worka spojówkowego. Jeśli noszenie ich jest nieodzowne warto stosować krople nawilżające, zgodnie z zaleceniami specjalisty. Miękkie soczewki kontaktowe o dużej przepuszczalności dla tlenu i małym współczynniku uwodnienia są najbardziej godne polecenia.

Po piąte: uważaj na krople do oczu.
Krople do oczu mogą zaostrzać postać zespołu suchego oka, zwłaszcza jeśli zawierają konserwanty, które mają potencjalne właściwości drażniące. Wśród nich najbardziej niebezpieczny jest chlorek benzalkoniowy. Zmniejsza on napięcie powierzchniowe i emulguje lipidy filmu łzowego, co może powodować przyspieszenie parowania jego warstwy wodnej.

Po szóste: uzupełniaj niedobory witaminy A.
Klasyczny obraz zespołu suchego oka obserwuje się w przewlekłych niedoborach witaminy A. Powodują one niedostateczną produkcję mucyny w warstwie śluzowej, co przekłada się na upośledzenie nawilżenia nabłonka rogówki.

Leczenie

 • Najpopularniejszą metodą leczenia zespołu suchego oka jest substytucja filmu łzowego, czyli stosowanie tzw. sztucznych łez. Do najczęściej stosowanych preparatów należą: Tears Naturale II, Artelac, Lacrimal, Biolan. W ich skład wchodzą najczęściej pochodne celulozy, zespół polimerów, alkohol poliwinylowy i hialuronian sodu.

• Ze względu na zmniejszenie ryzyka podrażnień warto wybrać krople do oczu pozbawione konserwantów, na przykład HydrABAK, HyABAK, FilmABAK, AllergoCOMOD, HyloCARE itp.

• Stosowanie kropli do oczu w postaci żelu pozwala na zmniejszenie częstości stosowania leków np. Vidisic, Lakripos, Oftagel.

• Wspomagająco często zaleca się stosowanie witaminy A w postaci kropli np, Oculotect.

• Ciekawą alternatywą dla tradycyjnych kropli do oczu są spray’e, które rozpyla się na zamknięte powieki z odległości 10 cm. Przykładem takiego preparatu jest Tears Again, zawierający liposomy, które stabilizują warstwę lipidową filmu łzowego oraz witaminę A i E.

Na koniec warto podkreślić, że przewlekłe leczenie zespołu suchego oka wymaga konsultacji z lekarzem okulistą.